Start arrow Sprawności harcerskie
Sprawności harcerskie
Redaktor: Wojciech Kaczmarkiewicz   
28.12.2012.

Poniżej prezentujemy kilka sprawności harcerskich, które mogą zostać wykorzystane w pracy drużyną, a dotyczą szeroko pojętej historii harcerstwa oraz społeczności lokalnej w której pracuje drużyna. Pokazujemy rownież przykłady w jaki sposób można promować wiedzę historyczną poprzez zdobywanie sprawności

Informacje dotyczace sposobu zdobywania i tworzenia sprawnosci znajdują sie w dokumencie:załącznik nr 1 do uchwały Rady Naczelnej ZHPnr 38/XXXII z dnia 15 czerwca 2003 r.w sprawie przyjęcia instrumentu metodycznego – sprawności harcerskie”( dokumenty.zhp.pl/.../zalcznik_20070612_12043_u.zal_rn_38_2003)

 

SZPERACZ *

1.      Przygotowując żądaną informację, umiejętnie posłużył/a się przewodnikiem, encyklopedią, Internetem.

2.      Zlokalizował/a wybrany obiekt w nieznanym terenie, wykorzystując dostępne źródła informacji.

3.      Przeprowadził/a wywiad dotyczący ciekawostek wybranej miejscowości i zaprezentował/a go na zbiórce zastępu.

4.      W czasie obozu, biwaku lub rajdu zebrał/a ciekawostki na temat odwiedzanych miejsc i ludzi, prezentując je potem kolegom.

 

POSZUKIWACZ * *

1.      Wybrał/a dziedzinę swoich zainteresowań i stale pogłębia swą wiedzę, odwiedzając miejsca związane z tym tematem.

2.      Zorganizował/a wycieczkę zastępu (drużyny) do miejsc, w których znajdują się  eksponaty charakteryzujące dziedzinę jej/jego zainteresowań.

3.      Przeprowadził/a zwiad społeczny w czasie obozu lub biwaku, zdobywając wiedzę na temat historii i ważnych spraw mieszkańców tego regionu.

4.      Wykazał/a się znajomością krain geograficznych i okresów dziejowych Polski.

 

BADACZ–BADACZKA * * *

1.      Wykazał/a się zainteresowaniami  w wybranej dziedzinie (doświadczenia fizyczne, chemiczne, biologiczne, badania etnograficzne, archeologiczne, historyczne, religioznawcze, geologiczne itp.).

2.      W interesujący sposób przedstawił/a dziedzinę swoich zainteresowań.

3.      Spopularyzował/a w drużynie (w szkole) wybrane odkrycie naukowe lub wydarzenie historyczne (społeczne) wyjątkowo ważne dla dziejów ludzkości.

4.      Zorganizował/a młodzieżową debatę naukową na wybrany przez siebie temat.

 

Poniżej przykładowe rozwinięcie powyższych sprawności
autorzy Hufiec ZHP Siemianowice Śląskie

Szperaczka historii harcerstwa *

1.      Zna hymn ZHP; wie, kto i kiedy go napisał.

2.      Zna symbolikę  krzyża harcerskiego, lilijki, koniczynki, hasła Czuwaj i słowa harcerza.

3.      Opowiedziała o przykładach postępowania godnego harcerki z historii harcerstwa, współcześnie i z własnego doświadczenia.

4.      Wie, kto i kiedy założył skauting i polskie harcerstwo, wie, co to było Pogotowie Harcerek i Szare Szeregi.

5.      Wymieni 5 postaci z historii harcerstwa; wie, kim były.

Kluczniczka historii harcerstwa **

1.      Zna "korzenie" oraz orientuje się w okresach historii harcerstwa.

2.      Zna biografie 4 postaci z dziejów harcerstwa; zaprezentowała je w zastępie lub w drużynie.

3.      Przeczytała 3 książki z zakresu historii harcerstwa.

4.      Pomagała przez dwa miesiące w prowadzeniu kroniki. Opisała w niej przynajmniej dwa ważne zdarzenia (rocznica, jubileusz, biwak) lub zdobyła sprawność "kronikarki".

5.      Wybrała jedno zdarzenie z historii harcerstwa i przedstawiła je na zbiórce drużyny (w dowolnej formie).

6.      Przygotowała młodszą harcerkę do zdobycia sprawności "szperaczki historii harcerstwa".

Badaczka dziejów harcerstwa ***

1.      Zgromadziła warsztat historyczny: kilka książek z historii harcerstwa, fotografie i dokumenty z harcerskich imprez, w których uczestniczyła.

2.      Orientuje się dobrze w historii harcerstwa; wybrała jeden z jej okresów, w którym się specjalizuje.

3.      Przeczytała 5 książek z historii harcerstwa, w tym W. Błażejewskiego "Z dziejów harcerstwa polskiego (1910 - 1939)".

4.      Przeprowadziła wywiad z harcerskim seniorem, z którym/którą utrzymuje stały kontakt. Wywiad wykorzystała podczas zajęć z młodszymi harcerkami (kominek, szkolenie itp.).

5.      Dobrała "zespół ekspertów" z zastępu lub drużyny, z którym wspólnie zbadała nieznany problem lub wydarzenie ze swojego terenu. Opracowała je w formie albumu (broszury) i przedstawiła w swoim środowisku.

6.      Sporządziła rejestrację wizualną i foniczną (film, slajdy, nagranie magnetofonowe) imprezy harcerskiej (biwak, obóz) i zaprezentowała na spotkaniu z inną drużyną lub na wieczorze wspomnień.

7.      Przeprowadziła dla młodszych zajęcia z historii harcerstwa i pomogła młodszej harcerce w zdobywaniu sprawności "kluczniczki historii harcerstwa".

 

Organizacja harcerek -ZHP poza granicami kraju w ten sposób propaguje historię harcerstwa poprzez zdobywanie  min. ponizszych sprawności

 

  SPRAWNOŚĆ STULECIA SKAUTINGU - poziom harcerki

 

Podpis

Klucz *

1.   Zapozna się z życiorysem założyciela światowego ruchu skautowego:
dzieciństwo, Indie, Afryka, Mafeking, żona i w zastępie weźmie udział w pokazie na ten temat


I D Z N

2.   a.  Wytłumaczy pochodzenie słowa „Jamboree”.


I D Z N

      b. Dlaczego symbolem skautingu jest lilijka.


I D Z N

      c. W którym roku Baden-Powell napisał „Skauting for boys.”


I D Z N

      d. Kiedy i gdzie Baden-Powell poprowadził pierwszy obóz
          skautowy i narysuje plan tego obozu.


I D Z N

3.   Dowie się:
a. Przez kogo, kiedy, gdzie został założony ruch skautowy (męski i żeński) w kraju jej/jego zamieszkania i jaki jest schemat tego ruchu.


I D Z N

      b. Jak w owym kraju będzie obchodzone stulecie
          Skautingu.


I D Z N

      c. Czy ruch Skautowy działa w całym świecie? W których
          krajach nie działa?


I D Z N

4.   Rozumie, że nazwa „Harcerstwo” odnosi się jedynie do ruchu polskiego. W innych krajach stosuje się nazwę „skauting”.


I D Z N

5.   Weźmie udział w imprezie zorganizowanej dla uczczenia stulecia Skauting światowego.


I D Z N

6.   Jaką technikę, wprowadził Baden-Powell? Weźmie udział w ćwiczeniach:
rozłożonymi tropami lub śladami przyrody, orientacja, ćwiczenia zmysłów i pamięci, szkicowanie terenu i trasy, sygnalizacja, pionierka, obserwacja przyrody itp.


I D Z N

SPRAWNOŚĆ STULECIA SKAUTINGU - poziom wędrowniczki

1.   Zapozna się z życiorysem założyciela światowego ruchu skautowego (dzieciństwo, Indie, Afryka, Mafeking, żona).


I D Z N

2.   a.  Wytłumaczy pochodzenie słowa „Jamboree”, ułoży listę
           światowych „Jamboree” i wskaże w których polskie
           harcerstwo brało udział.


I D Z N

      b. Na zbiórce w zarysie przedstawi temat jednego  
          „Jamboree”, które się odbyło w kraju innym niż kraj
          jej/jego zamieszkania


   I D Z N

      c. Wie dlaczego symbolem skautingu jest lilijka.


   I D Z N

      d. Wie w którym roku Baden-Powell napisał „Skauting dla
          chłopców” i wymieni główne rozdziały tej książki na    
          zbiórce


I D Z N

      e. Wie kiedy i gdzie Baden-Powell poprowadził pierwszy
          obóz skautowy i narysuje plan tego obozu.


I D Z N

3.   a. Wie kiedy, gdzie i przez kogo został założony ruch
          skautowy (męski i żeński) w kraju jej/jego zamieszkania


I D Z N

      b. Zna schemat organizacyjny ruchu skautowego
          (męskiego i żeńskiego) w kraju jej/jego zamieszkania


I D Z N

      c. Wie jak w kraju jej/jego zamieszkania będzie
          obchodzone stulecie skautingu


I D Z N

      d. Pokaże, że ruch skautowy działa w całym świecie –
          nawiąże kontakt z wędrownikiem/wędrowniczką w
          organizacji skautowej w innym kraju lub ze samą    
          organizacją i zdobędzie np. stempel tej organizacji na
          pocztówce albo inny dowód kontaktu.


I D Z N

4.    Rozumie dlaczego nazwa „harcerstwo” odnosi się jedynie
       do ruchu polskiego. W innych krajach stosuje się nazwę
       „skauting”. Wie jakie są różnice w strukturze  
       organizacyjnej. Wie jakie są podstawowe różnice ideowe
       między harcerstwem a skautingiem.


I D Z N

5.    Weźmie udział w imprezie zorganizowanej dla uczczenia
       stulecia skauting światowego.


I D Z N

6.    Wytłumaczy dwóm osobom z poza harcerstwa (po polsku
       oraz w języku kraju zamieszkania), o początkach skautingu
       oraz o działalności harcerstwa poza granicami kraju.


I D Z N

7.    Zna i stosuje technikę, którą Baden-Powell wprowadził do
       skautingu np: tropienie (rozłożonymi tropami lub śladami  
       przyrody), orientacja, ćwiczenia zmysłów i pamięci,
       szkicowanie terenu i trasy, sygnalizacja, pionierka,
       obserwacja przyrody itp.

   

 

 

 

Baśniarka Stulecia Harcerstwa

na poziomie ochotniczki/tropicielki

http://zhppgk.org/galezie/harcerki/sprawnosci_harcerek/h_obrazki/sprawnosc_brazowy.jpg

   

 

 

 

 

Podpis

Klucz *

1.   Zna podstawowe fakty z historii harcerstwa:

·         Kto przetłumaczył książkę „Scouting for Boys” i jak brzmi jej polski tytuł

·         Kto założył harcerstwo

·         Jak powstało hasło „Czuwaj!” i co ono oznacza

·         W którym roku i w jakich miastach powstały pierwsze polskie drużyny

·         Kto organizował drużyny żeńskie

·         Co się wydarzyło na zlocie w Birmingham w 1913 r

·         Gdzie i kiedy stworzono związek i przyjęto nazwę ZHP

·         Kim były „Orlęta Lwowskie”

·         Co to były „Szare Szeregi”

·         W jakich krajach działa obecnie ZHP


I D Z N

2.   Opowie własnymi słowami, jak powstało harcerstwo i jak
      się odznaczyło w służbie Polsce, uwzględniając powyższe
      wydarzenia.


I D Z N

3.   Wie gdzie i kiedy powstało harcerstwo w jej kraju zamieszkania; zna nazwiska założycieli harcerstwa na jej terenie.


I D Z N

4.   Śpiewa hymn harcerski „Wszystko Co Nasze” i wie, kto ułożył słowa refrenu; śpiewa Modlitwę Harcerską „O Panie Boże”.


I D Z N

5.   Nauczy się dwóch nowych piosenek harcerskich pochodzących z lat 1910–1945 i powie, z jakiego okresu pochodzą.


I D Z N

6.   Zainscenizuje sama lub z zastępem wybrany epizod z historii harcerstwa.


I D Z N

7.   Weźmie udział w kominku lub innej imprezie dla uczczenia stulecia powstania harcerstwa polskiego. 


I D Z N

 

Uwagi / Notatki:

 




Podpis Harcerki

Podpis Instruktorki

Data Przyznania

 

* Klucz podpisów:  Poszczeólne punkty mogą podpisywać następujace osoby: 

I = instruktorka, D =drużynowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), Z = zastępowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), N = nauczycielka/nauczyciel, R = rodzice.

 

 

http://zhppgk.org/organizacja_harcerek/egazetka/images/sprawnosci_3.jpg

 

 

Kronikarka Stulecia Harcerstwa

na poziomie tropicielki/pionierki

http://zhppgk.org/galezie/harcerki/sprawnosci_harcerek/h_obrazki/sprawnosc_srebrny.jpg

 

 

 

 

 

Podpis

Klucz *

1.   Dowie się, jaką rolę odgrywało harcerstwo w różnych okresach historii Polski:

·         Przed pierwszą wojną światową

·         W latach 1914–1921

·         W Polsce Niepodległej

·         W czasie drugiej wojny światowej – w Polsce i na obczyźnie

·         Pod rządami komunistów

·         Na emigracji

·         W latach „Solidarności”

·         Po roku 1989


I D Z N

2.   Założy album, w którym krótko opisze i zilustruje główne
      wydarzenia każdego z wyżej wymienionych okresów.


I D Z N

3.   Odszuka uczestnika (lub kogoś, kto znał uczestnika) któregoś z tych okresów; przeprowadzi wywiad i spisze relację.


I D Z N

4.   Dowie się kto i kiedy założył pierwsze jednostki harcerskie w jej kraju zamieszkania; zna nazwiska pierwszej hufcowej i pierwszej komendantki chorągwi.


I D Z N

5.   Śpiewa po jednej piosence z każdego okresu.


I D Z N

6.   Przygotuje sama lub z zastępem wystawę albumów i pamiątek z różnych okresów historii harcerstwa.


I D Z N

7.   Weźmie udział w kominku lub innej imprezie dla uczczenia stulecia powstania harcerstwa polskiego. 


I D Z N

 

Uwagi / Notatki:

 




Podpis Harcerki

Podpis Instruktorki

Data Przyznania

 

* Klucz podpisów:  Poszczeólne punkty mogą podpisywać następujace osoby: 

I = instruktorka, D =drużynowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), Z = zastępowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), N = nauczycielka/nauczyciel, R = rodzice.

 

  

 http://zhppgk.org/organizacja_harcerek/egazetka/images/sprawnosci_3.jpg

 

 

 

Animatorka Stulecia Harcerstwa

na poziomie pionierki/samarytanki/wędrowniczki

http://zhppgk.org/galezie/harcerki/sprawnosci_harcerek/h_obrazki/sprawnosc_zloty.jpg

    

 

 

 

 

Podpis

Klucz *

1.   Wykaże się dobrą znajomością historii harcerstwa; poda krótką charakterystykę poszczególnych jej etapów; i wskaże, w jaki sposób harcerstwo przyczyniło się do odrodzenia, rozwoju lub obrony Polski.


I D Z N

2.   Opowie, jaki był wkład czołowych postaci ruchu harcerskiego
      w kształtowanie harcerstwa i jego dorobku.


I D Z N

3.   Przedstawi krótką historię harcerstwa na terenie kraju zamieszkania – jak i kiedy powstało, jaki był wkład harcerstwa w kształtowanie świadomości polskich korzeni wśród Polaków w drugim i trzecim pokoleniu.


I D Z N

4.   Sporządzi krótką  bibliografię podstawowych pozycji biblioteczki harcerskiej i przeczyta jedną książkę z zakresu historii harcerstwa polskiego.


I D Z N

5.   Na podstawie przeczytanej książki oraz rozmów z uczestnikami wydarzeń lub historyków, napisze artykuł lub wygłosi gawędę na wybrany temat z zakresu historii harcerstwa.


I D Z N

6.   Nauczy młodsze harcerki w drużynie śpiewać dwie nowe piosenki harcerskie pochodzące z lat 1910–1945.


I D Z N

7.   Zorganizuje kominek lub inną imprezę dla uczczenia stulecia powstania harcerstwa polskiego. 


I D Z N

 

Uwagi / Notatki:

 




Podpis Harcerki

Podpis Instruktorki

Data Przyznania

 

* Klucz podpisów:  Poszczególne punkty mogą podpisywać następujace osoby: 

I = instruktorka, D =drużynowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), Z = zastępowa (w stopniu wyższym od którego harcerka zdobywa), N = nauczycielka/nauczyciel, R = rodzice.

 

 

Oto kilka innych sprawnosci w wymaganiach których może znaleśc się wiedza historyczna

Bi-Pi *

  •  
  • Wie, co oznacza tradycja węzełka na chuście. Przestrzega tego zwyczaju.
  • Wie, do jakich organizacji skautowych należy ZHP oraz jakie są ich znaki (lilia i koniczyna). Przygotowała/ał planszę do harcówki z ich symboliką
  • Poznała/ał życiorys gen. Roberta Baden-Powella. Podczas zbiórki zastępu przedstawiła/ił w dowolnej formie jedną z jego przygód.

 

 

 

WSKAZIDROGA *

1.      W czasie gry lub zwiadu terenowego  poprowadził/a zastęp do określonego miejsca odległego o ok. 2-3 km, odszukał/a wyznaczony obiekt.

2.      Na planie zaznaczył/a nazwy ulic i placów  oraz ważne obiekty – ośrodek zdrowia, aptekę, pocztę, straż pożarną, posterunek policji itp.

3.      Poznał/a najbliższy obiekt godny zwiedzenia (zabytek historyczny, muzeum, osobliwość przyrodniczą itp.) i opowiedział/a o nim na zbiórce zastępu.

4.      Wyszukał/a interesujące  informacje o swojej miejscowości w przewodniku, encyklopedii, Internecie oraz przedstawił/a je zastępowi w dowolnej formie.

 

PRZEWODNIK-PRZEWODNICZKA PO... * *

mieście, okolicy, miejscach pamięci narodowej, muzeach itp.

Kanon wymagań sprawności:

1.      Poznał/a historię swojego regionu.  W sposób szczególny interesuje się wybranym okresem lub miejscem.

2.      Opracował/a trasę kilkugodzinnej wycieczki i wykonał/a projekt folderu turystycznego o niej.

3.      Nawiązał/a niezbędne kontakty z gospodarzem terenu oraz obiektów i placówek ujętych w opracowaniu propozycji trasy wycieczkowej.

4.      Przeprowadził/a dla kolegów/koleżanek ze swojego środowiska lub przyjezdnych wycieczkę opracowaną przez siebie trasą.


 

KRAJOZNAWCA * * *

  1. Oprowadził/a trzy wycieczki po swoim mieście (okolicy), wykazując się znajomością jego historii, zabytków i ciekawych obiektów.

  2. Pokierował/a sporządzeniem informacji o walorach turystycznych okolicy na podstawie zdjęć terenowych i literatury (geografia i historia okolicy, system połączeń komunikacyjnych, przemysł i rolnictwo, obiekty historyczne i przyrodniczem sztyka, zwyczaje ludowe itp.).

  3. Zaplanował/a cykl wycieczek do miejsc ciekawych pod względem historycznym, przyrodniczym lub geograficznym, posługując się mapami i przewodnikami.

  4. Zorganizował/a dla młodszych zwiad etnograficzny lub konkursy np. znajomości stylów architektonicznych, z zakresu historii ruchu krajownawczego, historii sztuki regionu itp.

  5. Uczestniczył/a w  trzech wycieczkach krajoznawczych w różnych regionach Polski